آیا علائم هشدار دهنده گرمازدگی را می شناسید؟
خطر گرمازدگی با افزایش دمای هوا بیشتر می شود. مشکل گرمازدگی که در اثر گرمای زیاد هوا بروز می کند، باید به سرعت شناسایی و تحت درمان قرار بگیرد، چون می تواند عواقب خطرناکی برای سلامتی در پی داشته باشد. در این مطلب شما را با علائم گرمازدگی بیشتر آشنا می کنیم.

 

گرمازدگی در اثر به هم ریختن سیستم تنظیم دمای بدن بروز می کند. در واقع زمانی که دمای بدن به طور ناگهانی از 40 درجه سانتی گراد عبور کند، صحبت از گرمازدگی به میان می آید. گرمازدگی برای سلامتی خطرناک است و باید به سرعت اقدامات لازم انجام شود.

 

گرمازدگی و افزایش درجه حرارت بدن
در هوای گرم اگر درجه حرارت بدن بدون دلیل از 38 یا 39 درجه ی سانتیگراد تجاوز کند، طبیعی نیست. در صورت مشاهده ی چنین علائمی در یک فرد، باید نسبت به احتمال گرمازدگی هوشیارتر باشید و فرد را به مکان خنک ببرید و لباس های وی را از تن درآورید.


لازم است روی فردی که دچار گرمازدگی شده است آب بپاشید و منتظر رسیدن اورژانس باشید.

 

گرمازدگی و حالت تهوع و استفراغ
سرگیجه، حالت تهوع و استفراغ در روزهای خیلی گرم معمولا جزو نشانه های گرمازدگی هستند. بنابراین نباید این علائم را نادیده گرفت. اگر دلیل خاص دیگری برای حالت تهوع و استفراغ ندارید، حتما با اورژانس تماس بگیرید و تا رسیدن آنها، روی خودتان یا فرد گرمازده آب بپاشید و خنک نگه دارید.

 

گرمازدگی و سردرد شدید
یکی از علائم گرمازدگی سردرد شدید است .در واقع در صورت گرمازدگی، فرد احساس خفگی می کند، در نتیجه اکسیژن کافی به مغز نمی رسد و سردردهای شدیدی بروز می کند. این سردردها همچنین در اثر کم آبی بدن ناشی از گرمازدگی نیز رخ می دهد.
در صورتی که در این روزهای گرم، سردردهای شدید به سراغ تان آمد، حتما با اورژانس تماس بگیرید.

بیتوته

گرمازدگی موقعیتی حادّ و تهدید کننده زندگی است که در این حالت سیستم تنظیم کننده دمای بدن ، به دلیل قرار گرفتن طولانی مدت در هوای گرم یا تولید بیش از حدّ گرما در بدن و یا وجود هر دو حالت ، از کار می افتد.درحالت گرمازدگی بدن نمی تواند گرمای اضافی خود را دفع کند، در نتیجه دمای بدن خیلی افزایش می یابد که می تواند اندام های اصلی را تخریب کند.

 

اثرات گرمازدگی بر بدن چیست ؟

گرمازدگی خطری برای فرد ندارد و کشنده نیست، مگر اینکه در درمان گرمازدگی کوتاهی و سهل انگاری شود و به طور کامل و سر موقع درمان نشود. اگر بطور ناگهانی مکانیسم خنک کننده بدن از کار بیفتد، دمای مرکزی بدن آنچنان افزایش می یابد که می تواند در کمتر از نیم ساعت منجر به مرگ فرد شود.

بعضی افراد چند هفته بعد از گرمازدگی  فوت می کنند که به دلیل نارسایی کلیه  یا قلب  است.بیش از 10 درصد افرادی که دچار این حالت می شوند، فوت می کنند. گرمازدگی باعث از کار افتادن و خرابی دائمی بعضی اندام ها مثل کبد  می شود.

 

آیا می توان از گرمازدگی جلوگیری کرد؟

برای جلوگیری از بروز گرمازدگی به توصیه های زیر عمل کنید :

 

1- برای جلوگیری از گرمازدگی وقتی که برای مدت طولانی در معرض تابش آفتاب یا در یک محیط گرم هستید و همچنین قبل و بعد و در طی ورزش، آب زیادی بنوشید.قبل از اینکه کاملاً احساس تشنگی کنید، آب  بنوشید (یعنی منتظر نباشید تا احساس تشنگی کنید و سپس آب بنوشید) و هنگام نوشیدن آب  بیشتر از آن حدّی که فکر می کنید نیاز به آب دارید، آب و مایعات  بنوشید، مخصوصاً وقتی که خیلی عرق کرده اید.

 

2- برای جلوگیری از گرمازدگی موقعی از روز را که هوا خیلی گرم است (مثل سر ظهر و بعد از ظهر) در منزل یا یک جای خنک استراحت کنید و بیرون نیایید.

 

3-قبل از فعالیت زیاد و ایستادن در معرض آفتاب، سعی کنید به هوای گرم تابستان عادت کنید.سیستم تنظیم دمای بدن شما هنگامی که به گرما عادت کرده باشد، بهتر عمل خود را انجام خواهد داد.

4- برای جلوگیری از گرمازدگی ،اگر یک دونده ی استقامتی  یا یک دوچرخه سوار هستید و می دانید که مسابقات  شما در شرایط آب و هوایی گرم برگزار خواهد شد، بایستی قبل از شروع مسابقه، خود را با این شرایط وفق دهید ( یعنی در هوای گرم، تمرین کنید ). این عمل باعث می شود بدنتان به گرما عادت کند.مواقع انجام تمرین به مقدار کافی آب و مایعات بنوشید.اگر اولین بار است که به شرایط آب و هوایی جدید رفته اید، تمرینات خیلی سنگین و سخت را انجام ندهید.

 

 

گرمازدگی و راه های پیشگیری از گرمازدگی

 

 

5- کمتر جلوی نور خورشید بایستید.

6- وقتی جلوی آفتاب کار می کنید، روی سرتان کلاه بگذارید که بهتر است لبه دار باشد تا روی صورتتان سایه ایجاد کند . سر شما نسبت به گرما حساس است.

 

7- برای پیشگیری از گرما زدگی در هوای گرم لباس های گشاد ، نازک و رنگ روشن بپوشید. لباس کتان از همه بهتر است ، زیرا باعث می شود هوا به راحتی از آن عبور کند و عرق شما خشک شود.

8- در هوای گرم پنجره ها را باز کنید یا از یک سیستم خنک کننده مثل پنکه، کولر و فن استفاده کنید.

9- سعی کنید وعده های غذایی تان را سبک و به مقدار کم میل کنید.

 

10- برای جلوگیری از گرمازدگی در آب و هوای گرم یا مرطوب فعالیت شدیدی انجام ندهید به خصوص اگر به این آب و هوا عادت ندارید.

 

11- اگر در هوای گرم ورزش می کنید،برای جلوگیری از گرمازدگی به ترتیب زیر آن را انجام دهید تا بدن شما به این آب و هوا عادت کند :

ابتدا تمرینات کوتاه مدتی انجام دهید و به تدریج و در طی دو هفته مدت آن را افزایش دهید. سعی کنید تمرینات شدید را صبح زود که هوا خنک است یا هنگام عصر انجام دهید.

هر نیم ساعت یک بار ، به مدت 5 تا 10 دقیقه در سایه استراحت کنید و اگر احساس خستگی کردید، سرعت ورزش خود را کاهش دهید.

 

12- در صورتیکه دارو مصرف می کنید، از پزشک خود سئوال کنید که آیا این دارو با تنظیم دمای بدن شما تداخل می کند یا خیر؟ اگر داروی مصرفی شما در تنظیم دمای بدنتان مداخله می کرد، باید فعالیت بدنی تان را در هوای گرم کاهش دهید و به مقدار کافی آب و مایعات بنوشید.

 

13- باید از علائم خطر گرمازدگی آگاه باشید تا هنگام بروز این علائم ، اقدامات لازم را انجام دهید. به خاطر داشته باشید که این علائم می توانند به تدریج و در طی چند روز یا اینکه بطور ناگهانی بعد از یک فعالیت شدید بروز کنند.

 

14- ادم ( آماس ) ناشی از گرما و عرق سوز شدن نشان می دهند که بدن شما تحت استرس ناشی از گرماست.در حالت ادم ناشی از گرما،رگ های خونی بدن گشاد شده و باعث می شوند مایعات زیر پوست بدن جمع شوند که در این صورت دست ها و پاها متورم می شوند. ممکن است ابتدا با احساس تنگ شدن انگشتر یا کفش ها متوجه این تورم شوید. در حالت عرق سوز، منافذ خروج عرق بسته می شوند و شما احساس خارش می کنید که معمولاً زیر لباس است. اگر لباس شما خیلی کلفت و گرم باشد ممکن است این حالت رخ دهد.

ادم و عرق سوز شدن خطرناک و مضر نیستند ، ولی نشان می دهند که باید برای پیشگیری از عوارض جدی گرمازدگی ، دمای بدنتان را کاهش دهید.

 

چه موقع به پزشک مراجعه کنیم؟

بروز گرمازدگی  یک فوریت پزشکی است. اگر شما یا هر فرد دیگری علائم زیر را که مرتبط با گرمای هواست، از خود نشان دهد، فوراً باید به پزشک مراجعه کند:

- احساس سرگیجه

- خستگی بیش از حدّ

- آشفتگی

- درد شدید عضلات

- تب یا تهوع

- تشنج یا بیهوش شدن

تبیان

شاید در طول یک روز تابستانی با جا به جا شدن در خانه و سرگرم کردن خود بتوانید گرمای طاقت فرسای تابستان را تحمل کنید اما شب هنگام، وقتی که هوا بسیار گرم باشد و سیستم خنک کننده هوا مانند کولر موجود نباشد و یا مؤثر نباشد، خوابیدن خیلی سخت و غذاب آور می شود. خوشبختانه در اینجا روشهایی را به شما معرفی می کنیم تا خود را خنک کنید و راحت به خواب بروید.

سیستم خنک کننده هوا را شبیه سازی کنید.
1
از پنکه و یخ برای شبیه سازی سیستم خنک کننده هوا مانند کولر آبی استفاده کنید.

مقداری یخ را روی یک سینی قرار دهید و این سینی را دقیقا بین باد پنکه و خودتان قرار دهید. جریان هوای عبوری از روی یخ به طور قابل توجهی از دمای اتاق خنک تر است. این جریان هوای خنک تا وقتی که یخها کاملا آب شوند ادامه پیدا می کند و این مدت زمان برای به خواب رفتن شما کفایت میکند.

2
از روش حوله و یخ استفاده کنید.

مقداری یخ را لای حوله یا ملافه ای خیس قرار دهید  و آن را مابین دو صندلی آویزان کنید. این صندلی را روبروی باد پنکه قرار دهید. یخ آب می شود و حوله را خنک میکند و باد خنک پنکه به شما می وزد. زیر حوله یا ملافه ظرفی قرار دهید تا آب حاصل از یخ در آن بریزد.  

3
گردن خود را خنک نگه دارید.

این کار دقیقا مثل خنک نگه داشتن پاهاست. حوله ای نم دار و خنک را روی گردنتان قرار دهید. 

خنک کردن رخت خواب.
1
استفاده از یک روش باستانی "مصری".

یک ملافه را نم دار کنید. می توانید ملافه را بعد از خیس کردن در خشک کن ماشین لباسشویی بیندازید تا کمی نم دار شود و یا با اسپری آب پاش آن را نم دار کنید. ملافه را روی خودتان بیندازید و اگر پنکه در دسترس بود از باد پنکه نیزبهره ببرید. در جریان های گرم و شدید هوا، تی شرت یا زیر پیراهنی خود خیس کنید، بچلانید و آنرا بپوشید. این روش شما را به اندازه ی کافی خنک می کند تا چند ساعتی را راحت بخوابید.  

2
یک جفت جوراب تمیز را با آب خنک خیس کنید و بعد از چلاندن بپوشید.

خنک شدن پاها، دمای کل بدن را کاهش می دهد. 

3
تعدادی مکعب یخی بخرید.

مکعب های یخی محوظه های کوچک پلاستیکی هستند که مایعی شیمیایی و غیر سمی را در خود نگه می دارندو خیلی سریع یخ می زنند و دیر تر از یخ معمولی آب می شوند. تعدادی از آنها را بعد از یخ زدن روی جای خواب خود به صورت پراکنده بریزید تا جای خواب شما خنک شود. و خودتان لابه لای آنها بخوابید. می توانید تعدادی قالبهای یخ درون کیسه ی پلاستیکی ضخیم بریزید و محکم گره بزنید و با آن محل خواب خودتان را خنک کنید.

4
ملافه ها را فریز کنید.

ملافه و روبالشتی تمیز خود را درون کیسه ای پلاستیک و در فریزر یا یخچال قرار دهید. از این ملافه و روبالشتی بلافاصله برای خواب استفاده کنید. 

5
از روش کیسه برنج خنک استفاده کنید.

مقداری برنج را درون کیسه ای بریزید و آنرا در فریزر یا یخچال قرار دهید.از کیسه خنک در رخت خواب به عنوان کمپرس خنک کننده استفاده کنید.

6
یک پک خنک کننده (cool pack) بسازید.

مقداری مایع ظرف شویی یا صابون مایع را درون کیسه ای بریزید و محکم گره بنید. این کیسه را درون فریزر قرار دهید. مایع درون کیسه یخ نمی زند اما دمای خنک را بیش از یخ  یا مکعب های پلاستیکی یخ در خود نگه می دارد. و به دلیل مایع بودن آن، راحت تر میتوانید روی نقاط مختلف بدن قرار دهید و خنک شوید.

وضعیت بدنی مناسب هنگام خواب
1
با دستها و پاهای باز از هم به صورت طاق باز بخوابید. این روش کمک میکند گرما در اطراف شما جمع نشود.
2
طبقه پایین بخوابید.
  •  جریان هوای گرم تر به سمت بالا حرکت میکند و بنابرین طبقه ی پایین خانه خنک تر است.
روش های کاهش دمای بدن پیش از خواب
1
قبل از خواب دوش آب سرد بگیرید.

بدون این که خود را کامل خشک کنید، به رخت خواب بروید. این روش برای مدت کافی دمای بدن شما را پایین نگه میدارد. اگر امکان دوش گرفتن وجود ندارد، سر و گردن، دست ها و پا های خود را با آب سرد بشویید.

  • سر، دستها و پا ها حکم رادیاتور بدن را دارند و با تمرکز بر خنک نگه داشتن این نقاط بقیه نقاط بدن نیز احساس خنکی میکنند. 
2
مچ دستها را زیر آب سرد بگیرید.

مچ دست جایی است که جریان خون در نزدیکترین حالت خود به سطح بدن قرار دارد بنابراین قرار دادن مچ دست در برابر سرما برای یک دقیقه باعث می شود با کاهش دمای جریان خون، کل بدن خنک شود.

نکته ها: 
  • یک تنگ آب یخ در کنار تخت داشته باشید تا هنگام تشنگی و احساس گرما مجبور به ترک تخت نشوید.

  • جنس ملافه، روبالشتی و لباسی که هنگام خواب می پوشید در احساس گرما مؤثر است. سعی کنید از پارچه های نخی سبک و خنک استفاده کنید.

  • در اتاق را باز نگه دارید تا هوا در تمامی اتاقها و از طریق پنجره ها در جریان باشد.

  • بطری آب معدنی و یا هر بطری پلاستیکی پر از آب دیگری را درون فیریزر قرار دهید. با استفاده از این بطری، هنگام خواب خود را با آن خنک می کنید و هنگام تشنگی آب خنک می نوشید.

  • اگر پرده های سبک پارچه ای دارید، آنها را نم دار کنید. هنگام وزش باد و نسیم، جریان هوای خنک تری به اتاق وارد می شود.

  • اگر در خانه نور گیر دارید، دریچه آن را باز کنید و اجازه دهید جریان هوای گرم به بالا منتقل شود.

  • یک اسپری آب خنک در کنار تخت قرار دهید. و در میانه ی شب برای خنک کردن بدن و نمدار کردن پارچه در هر یک از روش های پیشنهادی بالا استفاده کنید.

  • فقط برای خواب به تخت بروید. اگر قبل از خواب بر روی تخت خود را سرگرم کنید ( مانند کتاب خواندن، استفاده از موبایل و ...) رخت خواب خنکی اش را از دست می دهد و دمای آن با دمای با بدن شما یکی می شود و هنگام خواب احساس گرما خواهید کرد.

  • در روز های اول گرما از وسایل خنک کننده مانند کولر استفاده نکنید. بدن شما به این خنکی هوا عادت می کند و در روز های گرمتر احساس می کنید این وسیله خنک کننده  قادر به خنک کردن خانه نیست. اگر از کولر های گازی استفاده می کنید مجبور به کاهش دمای بیشتر و در نتیجه مصرف بیشتر برق و انرژی خواهید بود.

  • یک روش موقت و کمتر مرثر این است که بالش خود را اینرو به آنرو کنید.

  • از نوشیدنی های حاوی کافئین استفاده نکید. علا وه بر ایجاد بی خوابی، این نوع نوشیدنی های دارای کافئین، ضربان قلب را افزایش می دهند و در نتیجه دمای بدن را بالا می برند.

  • به گرمای هوا فکر نکنید. تاثیر روانی فکر کردن به این موضوع باعث می شود که دما را بیش از میزان واقعی آن گرم احساس کنید.

  • مواظب باشید برای جلوگیری از صدمات الکتریکی،  پنکه و سیم آن را دور از آب یا قطرات پاشیده شده یخ آب شده قرار دهید.

  • منبع :اینگونه