کارشناس سازمان هواشناسی گفت: بارش‌های برف و باران تا روز اخر بهمن در کشور ادامه دارد.
کبری رفعتی اظهار داشت: موج جدید بارشی که از عصر یک شنبه وارد کشور شده است در شمال غرب، غرب، مرکز و سواحل خزر فعال بوده و روز پنج شنبه از شمال شرق خارج می‌شود. این در حالی است که روز جمعه سامانه پر قدرت دیگری وارد کشور شده که دامنه بارش هایش گسترده‌تر است و تا اخر بهمن ماه فعال است.

وی ادامه داد: سامانه بارشی فعلی استان‌های کرمان، بوشهر، سیستان و بلوچستان و هرمزگان را در بر نمی‌گیرد، اما امیدواریم سامانه بعدی در این استان‌ها فعال شود.

کارشناس سازمان هواشناسی با بیان اینکه اخطار آبگرفتگی معابر صادر شده است، گفت: برای امروز عصر تا فردا ظهر شاهد آبگرفتگی معابر در استان‌های تهران، قزوین، البرز، مازندران، گیلان، اردبیل، کردستان، زنجان، اذربایجان شرقی و غربی هستیم.

به گفته وی فردا بارش‌ها در استان‌های آذربایجان شرقی، اردبیل، قزوین، مازندران و سمنان از شدت بیشتری برخورداراست.

رفعتی تاکید کرد:عشایر باید از تردد بی مورد خودداری کنند. همچنین دارندگان گلخانه‌ها به دما و تهویه آن دقت کافی را داشته باشند.

بر اساس آخرین آمار ۲۸ استان کشور از جمله فارس، ‌قزوین، قم، کردستان، کرمان، کرمانشاه، کهکیلویه و بویر احمد، گیلان، لرستان، اصفهان، البرز، ایلام و تهراندر مقایسه با مدت مشابه سال گذشته دارای کاهش بارش هستند.

 طبق آمار ارائه شده استان سیستان و بلوچستان با دو میلیمتر بارندگی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته با کاهش ۹۷ درصدی و استان آذربایجان غربی با ۱۲۵ میلیمتر بارش در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته با کاهش چهار درصدی مواجه بوده است.

در این بین  تنها سه استان کشور شامل استانهای بوشهر، گلستان و مازندران در مقایسه با مدت مشابه سال آبی گذشته از افزایش بارش برخوردار بوده‌اند. بوشهر با ۶۹ میلیمتر بارش در مقایسه با مدت زمان مشابه سال آبی گذشته ۸۱ درصد افزایش بارندگی داشته و استان‌های گلستان و مازندران نیز در مقایسه با مدت زمان مشابه سال آبی گذشته به ترتیب ۱۶ و سه درصد افزایش بارش در کشور را تجربه کردند.     

علاوه بر این میزان بارش‌های کشور از ابتدای مهر تا ۲۰ بهمن‌ماه جاری، به ۴۶.۵ میلیمتر رسید که این مقدار بارندگی نسبت به میانگین دوره‌های مشابه درازمدت ( ۱۲۷ میلیمتر) حدود ۶۳.۴ درصد کاهش و نسبت به دوره مشابه سال آبی گذشته ( ۹۰ میلیمتر) حدود ۴۸.۳ درصد کاهش نشان می‌دهد.

همچنین بیشترین بارش‌ها در حوضه آبریز اصلی خزر با ۱۶۸.۶ میلیمتر و کمترین میزان بارش ها در حوضه آبریز مرزی شرق با سه میلیمتر به ثبت رسیده است.

علاوه بر این حجم بارش‌های اول مهر تا ۲۰ بهمن‌ماه جاری معادل ۷۶ میلیاردو ۶۳۳ میلیون مترمکعب بوده است.

معاون وزیر کشور با اشاره به بحران کم‌آبی گفت: کارشناسان بر این باورند که اگر این روند ادامه یابد، فلات مرکزی ایران تخلیه می‌شود و مردم به سمت دریاها، حاشیه خلیج فارس، دریای خزر و عمان مهاجرت می‌کنند. در چنین شرایطی باید انتقال آب صورت گیرد که در این رابطه اختلافات بسیار زیادی وجود دارد.

جنگ آب در راه است/ فلات مرکزی ایران تخلیه می‌شود

اسماعیل نجار، معاون وزیر کشور و رییس سازمان مدیریت بحران درباره راهکارهای برون‌رفت از بحران آب و اینکه چقدر بحث بی‌آبی به شرایط بحرانی نزدیک شده‌است؟ اظهار داشت: موضوع تغییر اقلیم یک واقعیت است و باید آن را بپذیریم؛ تغییر اقلیم یعنی گرم شدن ۱.۷ دهم درجه سانیتگراد زمین و به طبع آن تبخیر و تعریق بالاتر و از طرف دیگر بارش‌ها، زمان بارش و پراکنش بارش ملاک کار است؛ به هر جهت بحث کم آبی یک واقعیتی است که به سمت بحران پیش می رود.

رییس سازمان مدیریت بحران با اشاره به اینکه قبل از بارندگی‌های اخیر واقعا مشکل داشتیم، افزود: هفته گذشته جلسه ای با کارشناسان و مسوولان کشور درباره وضعیت کم آبی و بالاخص آب شرب در کشور داشتیم. اگر آب شرب نداشته باشیم، مشکلاتی همچون جنگ آب و از این قبیل مسائل پیش خواهد آمد.

معاون وزیر کشور اضافه کرد: کارشناسان بر این باورند که اگر این روند ادامه یابد، فلات مرکزی ایران تخلیه می‌شود و مردم به سمت دریاها، حاشیه خلیج فارس، دریای خزر و عمان مهاجرت می‌کنند که در چنین شرایطی باید انتقال آب صورت گیرد که در این رابطه اختلافات بسیار زیادی وجود دارد.

نجار استفاده از آب ژرف را یکی دیگر از راهکارهای برون رفت از بی آبی و کم آبی عنوان کرد و گفت: بعضی از کارشناسان نظرشان بر این است که در بعضی مکان ها، در عمق بیش از ۱۰۰۰ هزار آب داریم که می توانیم چاه بزنیم و از آن استفاده کنیم. به هر حال این نظر کارشناسان است و ما هم اعتباری را برای اجرایی کردن این طرح به صورت پایلوت در نظر گرفته ایم و اگر این طرح به صورت سراسری اجرایی شود، یک بحث اساسی خواهد شد. در سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی مطالعاتی انجام شده که مسیرش هم همانجاست.

رییس سازمان مدیریت بحران بحث بارور کردن و باراندن ابرها به صورت تجمیعی منهای شکل بارور کردن مرسوم را از دیگر طرح های قابل اجرا شدن برای مقابله با کم آبی توصیف کرد و گفت: گروهی در دانشگاه صنعتی شریف بر روی این طرح کار کرده اند و ما به آنها اعلام کردیم که اگر این کار قابلیت اجرایی شدن دارد، دولت تامین اعتبار خواهد کرد.

نجار اضافه کرد: به دلیل برداشت از سفره های زیر مینی، همه دشت هایمان بیلان منفی دارند و فرونشت زمین جدی است؛ حتی در همین تهران فرونشست ها زیاد و به زعم کارشناسان غیرقابل ترمیم است.

وی به وجود فروچاله ها، بیابان زایی ها و کاهش پوشش گیاهی و تاکید بر ضرورت مهار بخشی از این مشکلات اشاره کرد و افزود: البته هیچ کاری نشدنی نیست؛ اولا از خداوند می خواهیم که رحمتش را نازل کند و اگر این رحمت زحمتی به وجود می آورد، به نقمت تبدیل نکنیم. صرفه جویی در همه بخش ها لازم است. ما در دنیا از لحاظ مصرف آب شرب بالاترین میزان را داریم که باید کمی کاهش یابد. نمی شود با این کمبود، از آب به این شکل استفاده کرد چرا که تبدیل آب خام به شرب هزینه های زیاد دارد.

معاون وزیر کشور با بیان اینکه در بخش صنعت می توان آب ها را چند باره استفاده کنیم و بیشتر از این از آب ها بهره ببریم، گفت: می توان در بخش کشاورزی راندمان را بالا ببریم. کشت های گلخانه ای می تواند در شرایط کم آبی خوب باشد. در شرایط کم آبی نباید هندوانه بکاریم و صادر کنیم. این یعنی صادر کردن آب.

فرارو

ابوالفضل اینانلو روز سه شنبه در حاشیه بازدید وزیر نیرو از صنایع نیروگاهی در فردیس گفت: با توجه به اینکه شهرستان فردیس حدود 600 هزار نفر جمعیت دارد هیچ حق آبه ای را از سد های کرج و طالقان ندارد و تمام آب شرب این شهرستان از طریق چاه تامین می شود.
وی گفت: 45 حلقه چاه و 1400 لیتر در ثانیه موجودی آب فردیس است .
وی اظهار داشت: با ایجاد شبکه فاضلاب می توان پساب ها را برای تامین آب فضای سبز فردیس جمع آوری کرد.
شهرستان 600 هزار نفری فردیس واقع درجنوب شرقی کلانشهر کرج مرکز استان البرز با مشکل کم آبی مواجه است.

 

الهام آمرکاشی

 

قریب به اکثریت افراد در جوامع مدنی، شاهد نزاع های شدید بوده اند که منجر به موارد متعددِ بحران ها و تولدِ ناهنجاری ها شده است، اما شاید واژهء "نزاع آب" کمتر به گوش کسی رسیده باشد و یا در حول و حوشِ این کلمه، تفکری شده باشد.

افرادی که در جنگ های جهانی حضور داشتند از کمبود و بحران آب که در پسِ آن به نزاع آب نیز منجر شده است روایات متعددی را ذکر کرده اند، اما بر اساس آمار در چندسال آینده بی آنکه جنگ جهانی رخ دهد؛ نزاعی برای آب به پا می خیزد که تمام خاورمیانه را فرا می گیرد. در این راستا افراد و سیاست‌مداران متعددی از‌جمله انور سادات، پطروس غالی، کوفی عنان، محمد مرسی و نوری مالکی نیز برای جنگ آب هشدار داده‌اند و حتی گفته‌اند که جنگ بعد در قرن آینده، جنگ آب است.

در این مقال، سخن بر این است که عده ای از کمبود آب که در سال های آتی کشور را فرا میگیرد به بحران آب یاد می کنند. برای بحران، تعاریف متعددی وجود دارد که یک تعریف آن است که "یک پدیده به شرایطی برسد که تصمیم‌های مهم باید در بازه‌های زمانی بسیار کوتاه گرفته شود که در این صورت، آن پدیده به بحران رسیده است و به ادعای برخی مدیران و سیاست گذاران، فرصت تفکر و مطالعات جدی وجود ندارد و باید به سرعت و در مدت کوتاهی کاری انجام شود".

با تعاریفی که ذکر شد، واژهء بحران برای آب نمی تواند گزارهء مناسب و درستی باشد که با این گستردگی که در حال حاضر از آب و منابع آبی در اختیار است و با این تفکر و پیش درآمدِ ذهنی که کمبود آب در سال های آتی رخ خواهد داد، به آنی دچارِ بحران آب نمی شویم.

لهذا در بوق و کرنا کردن که بحران آب در کمین است؛ از پایه، نادرست است چرا که کمبود آب، لزوما به معنای بحران آب نیست، اما به صراحت میتوان بیان کرد که کمبود آب در کشور به مرحلهء هشدار رسیده است، چیزی که در وهلهء ابتدایی به رویکرد مدیریتی برمی گردد و باید گفت: مدیریت آب در کشور به مرحلهء بحران رسیده است.

یکی از مواردی که در عواملِ به وجود آورندهء کمبود منابع آبی از آن یاد می شود، "سیاست‌گذاری در بحث مدیریت و برنامه‌ریزیِ آب در سطوح مختلف محلی، منطقه‌ای، ملی و بین‌المللی است" که به جد به گزاره‌ای به نام سوءمدیریت و حکمرانی بد، اطلاق می شود.

"بانک توسعه آسیایی (ADB) هرساله چشم‌انداز کشورهای آسیایی را تهیه و منتشر می‌کند. بخش مهمی از این مطالعات، بحث امنیت آبی در کشورهای آسیایی را بررسی و واکاوی می‌کند. از سال ٢٠٠٦ میلادی این چشم‌انداز هر سال منتشر می‌شود. نتایج مطالعات و تحلیل‌های عمیق چشم‌اندازی که برای کشورهای آسیایی صورت گرفته، این را نشان می‌دهد که کشورهای آسیایی اگر با بحران آب مواجه شدند، به خاطر کمبود فیزیکی منابع آبی نیست، بلکه به خاطر سوءمدیریت یا مدیریت ضعیف آنهاست". همان واژه ای که در اکثر مطالب داخلی و خارجی از حلقه مفقوده ای به نام سوء مدیریت یاد می شود که بین بحران آب (water crisis) و کمبود آب(water scarcity) وجود دارد.

با مطالعات وسیع در کشورهای پیشرفته که با این مسأله دست به گریبان بوده اند، بر این نتیجهء قاطع می توان رسید که با مدیریت صحیح می توان از بروز تنش های آبی در دراز مدت جلوگیری کرد و با اتخاذ تدابیر متقن به راهبردهای کلان و سیاست گذاری های اصولی دست یافت تا در آینده ای نزدیک، شاهد رفع تمام تنش هایی باشیم که ممکن است بر سر آب رخ دهد.

در یکی از مقالات که به طور گسترده به بحث آب و کم آبی می پرداخت، پاراگرافی جلب نظر کرد که ذکر آن خالی از فایده نیست:

"پروژه آیکو (ICOW) یکی از پروژه‌های معروف هیدروپلیتیکی است که به بررسی این مسئله در دنیا پرداخته است. این پروژه با استفاده از بانک اطلاعاتی معروف MTOPS -که سعی دارد همه تنش‌های رخ‌داده در جهان را ثبت کند- تنش‌ها و تنازعات آبی را که تاکنون در سه منطقه دنیا شامل آمریکا، آسیای غربی (خاورمیانه) و اروپای غربی بر سر منابع آبی مشترک اتفاق افتاده، بررسی کردند. آنها در این مطالعات، سه عامل کلیدی کمبود آب، ساختار حکمرانی و میزان تنش‌ها و تنازعات آبی را در این مناطق بررسی کردند. نتایج نشان داد که کمبود منابع آب زمانی باعث افزایش تنش شده که ساختار و سازمان مناسب برای حکمرانی حوضه آبریز مشترک وجود نداشته است و برعکس جاهایی که ساختار مناسب حکمرانی و بستر نهادی برای مدیریت و بهره‌برداری مشترک وجود داشت، کمبود منابع آب نه‌تنها باعث ایجاد تنش نشده؛ بلکه باعث افزایش مشارکت و همکاری در آن حوضه‌ها نیز شده است؛ بنابراین اینکه تصور کنیم کمبود آب لزوما منجر به بحران آب و تنش و درگیری آب خواهد شد، این گزاره از نظر علمی اشتباه است؛ بنابراین اگر می‌خواهید بر بحث منابع آب، مدیریت شهری، طراحی و سیاست‌گذاری در بخش‌های مختلف تمرکز کنید، به جای تمرکز غلط بر یک پدیده طبیعی به نام کمبود منابع آب، باید بر عامل و علت مهم‌تر، یعنی مدیریت و حکمرانی صحیح آب، تأکید و تمرکز کرد".

انتظار جدی می رود از تمام مسئولین که به جای هشدار و انذار دادن که مدام از کمبود آب سخن می گویند، با ارائه راهکارهای علمی، در راستای کاهش کمبود منابع آبی قدم بردارند.

مؤلفه و برنامه هایی چون: طرح احیا و تعادل بخشی سفره‌های آب زیرزمینی- حفر چاه‌های پیزومتری در دشت‌های کشور و تجهیز آن‌ها در راستای کاهش بحران آب- نصب تجهیزات اندازه‌گیری بر روی منابع آب- تهیه بیلان و بانک اطلاعاتی محدوده‌های مطالعاتی و نیز پهنه‌بندی و بررسی مخاطرات ناشی از فرونشست زمین در محدوده‌های مطالعاتی توسط سازمان زمین‌شناسی کشور- به‌روز کردن سند ملی آب در محدوده‌های مطالعاتی کشور- خرید چاه‌های کم‌بازده کشاورزی برای تعادل‌بخشی منابع آب زیرزمینی- ساماندهی شرکت‌های حفاری و نصب «جی‌پی‌اس» بر روی آن‌ها- تهیه و نصب کنتور حجمی و هوشمند آب به همراه اطلاع‌رسانی و ایجاد سامانه پایش و کنترل برداشت از چاه‌ها- برخوردِ قانونی با مشترکان پُرمصرف آب- حقیقی شدن قیمت آب که در پس آن منجر به نصب سنسور در لوله‌ها و استفاده‌ از روبات‌های لوله‌نورد نشت‌یاب می شود- بازیافتِ آب فاضلاب و بارانِ جاری در خیابان‌ها برای مصارف مختلف و خلاقیت مهندسین در این حوزه برای تولید بهینه آب از دریا و رساندن آن به محل مصرف و... می تواند در دراز مدت به عنوان راهکارهای عملی برای کاهش بحران آب، مفید واقع شود.

نباید اجازه داد که حل این موضوع، در پیچ و خمِ دستور و ابلاغ و برنامه های چند ساله متوقف شود که درخورِ ایران و ایرانی جماعت نیست که از سر خطِ اخبار، عباراتی مانند: "آب در حال آب رفتن است" را بشنود.

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

 

محمدعلی نجفی در جلسه شورای حفاظت از منابع آب که بعد از ظهر دوشنبه برگزار شد، میزان آب مصرفی استان را یک میلیارد و 200 میلیون متر مکعب اعلام کرد و ادامه داد: از این میزان 23 درصد معادل 266 میلیون مترمکعب در بخش شرب، 3 درصد معادل 36 میلیون مترمکعب در بخش صنعت و بالاترین میزان مصرف در کشاورزی با 74 درصد معادل 900 میلیون مکعب تعلق دارد.
نجفی گفت: سرانه مصرف آب در استان و کشور نسبت به متوسط دنیا بسیار بالا است ولی در مقابل میزان بارندگی های ایران 4 برابر کمتر و 250 میلی متر مکعب است که شاهد کاهش چشمگیر بارندگی ها در البرز بودیم.
وی افزود: سرانه مصرف آب در کشور ما و بخصوص استان مهاجرپذیر و پرجمعیت البرز بسیار بالا بوده و ادامه این روند استان را با چالش های جدی مواج خواهد کرد.
استاندار البرز با تاکید بر لزوم تغییر الگوی مصرف آب در خانواده ها اضافه کرد: بر این اساس باید آموزش های لازم در دستور کار قرار گرفته و از ظرفیت کارشناسان در این خصوص بهره برد تا با مدیریت و برنامه ریزی صحیح این بحران را پشت سر بگذاریم.
وی گفت: در جلسه شورای اداری استان که با حضور معاون اول رییس جمهوری برگزار شد یکی از درخواست های مطرح شده افزایش حق آبه استان از سدهای امیرکبیر و طالقان بود که در این راستا اهتمام و پیگیری ویژه ای خواهیم داشت.
نجفی افزود: البرز دارای شرایط و ویژگی های خاصی است که ضرورت دارد مورد توجه و عنایت ویژه در سطوح ملی قرار گیرد که موضوع تامین آب یکی از اهم این موضوعات محسوب می شود.
وی خاطرنشان کرد: درصدد کاهش مصارف کشاورزی از منابع آبی استان و اختصاص این سهم به بخش شرب هستیم که در این خصوص جلساتی در اسرع وقت برگزار خواهد شد.

«منصور رحمانیان» در جلسه شورای حفاظت از منابع آب استان البرز که دوشنبه(دوم بهمن) در استانداری برگزار شد گفت: از ابتدای سال زراعی جاری تا کنون در اشتهارد 21.8 میلیمتر، ساوجبلاغ 29 میلیمتر، طالقان 68.9 میلیمتر، فردیس 13 میلیمتر و کرج 50.6 میلیمتر بارش داشته‌ایم.
 
رحمانیان با بیان اینکه میانگین بارش در کل استان به 42.4 میلیمتر رسیده است افزود: با این میزان بارش، استان البرز در خشکسالی شدید قرار دارد.
 
وی در خصوص پیش‌بینی بارش‌ها در ماه‌های آینده نیز گفت: پیش بینی می‌شود بارش‌ها در زمستان پایین‌تر از میزان نرمال باشد.
 
مدیرکل هواشناسی استان البرز تصریح کرد: استان البرز از نظر خشکسالی هواشناسی در رتبه اول کشور و از نظر کم بارشی نیز چهارم است.
 
رحمانیان در ادامه افزایش کانون‌های گرد و غبار و آلودگی هوا در البرز را دو عامل کاهش بارندگی اعلام کرد و افزود: آلودگی هوا باعث اضمحلال رطوبت مورد نیاز برای بارندگی می‌شود، برای البرز از قزوین به بعد این رطوبت دچار اضمحلال می‌شود.
 
وی اضافه کرد: منابع آلاینده و کانون‌های گرد و غبار استان را در یک شرایط پایدار قرار داده است. 
 
ایسنا
سد کرج که یکی از منابع تأمین آب شرب پایتخت است این روز‌ها حال و روز خوبی ندارد.

اگر این روز‌ها از جاده چالوس عبور کرده باشید با صحنه‌ای مواجه می‌شوید که اصلا خوشایند نیست، نصف شدن ذخیره آب پشت سد به همه عابران شوک وارد می‌کند.

بیست و پنجم آذرماه امسال بود که بهزاد پارسا مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان البرز با تشریح وضعیت ظرفیت سد‌های کرج و طالقان همچنین میزان بارندگی در استان نسبت به سال‌های اخیر از کاهش ۲۲ درصدی بارندگی در سال آبی جاری نسبت به مدت مشابه سال ۹۵ سخن به میان آورده بود.

وی با بیان اینکه در حال حاضر ۶۱ درصد ظرفیت سد طالقان پر است که این میزان کاهش ۳ درصدی نسبت به سال گذشته را نشان می‌دهد گفته بود؛ ظرفیت سد کرج نیز ۶۳ درصد برآورد شده که با کاهش دو درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته رو به رو بوده است.
 
عکاس: عارف فتحی/ مهر
 

خواندن نماز طلب باران وقتى مستحب است که نهرها خشک شود و باران نبارد.

تصاویر نماز طلب باران در شهرهای بیرجند و زابل را نشان می دهد.

عکاس: مجتبی گرگی/ ایرنا، محسن نوفرستی/مهر، محمدرضا رحمانی/فارس