سفر به دهکده آسیاب های بادی

  • یکشنبه, 26 آذر 1396 17:23

مهدی عبدی
دهکده دیگری که در سفر هلند از آن دیدن کردم زانس سخانس نام داشت(خودم هم خیلی تمرین کردم تا نام این دهکده را درست تلفظ کنم). در روستای مارکن به دنبال داستان کفش های چوبی بودم و اینجا به دنبال آسیاب های معروف هلند و البته تست پنیرهای هلندی.
واژه زانس اشاره به نام رودخانه زان  در آن منطقه دارد و سخانس به معنای حفاظ است و دلیل این نام گذاری به پیدایش روستا برمی گردد. گفته می شود این شهر توسط دیدریک سونوی در سال ۱۵۷۴ میلادی بنا شد تا محلی برای جلوگیری از پیشروی ارتش اسپانیایی باشد.
این دهکده در فاصله ۲۰ دقیقه ای آمستردام قرار دارد و شهرت عمده آن به دلیل آسیاب های آن است. طبق تحقیقی که انجام دادم ۲۵۰ سال پیش، حدود  ۶۰۰ آسیاب بادی در کنار رودخانه زان ساخته شد و نخستین منطقه صنعتی هلند و به گفته بعضی سایت ها، نخستین منطقه صنعتی اروپا ایجاد شد. بین سال های۱۹۷۴-۱۹۶۱ آسیاب‌های بادی و خانه‌های چوبی بازسازی شد تا منطقه به یک منطقه گردشگری تبدیل شود. هر چند موقع صحبت از آسیاب همیشه به دوستان هلندی ام می گویم وجود آسیاب هایتان را مدیون ایران هستند چون تاریخچه آسیاب در ایران مربوط به سلسله ساسانیان و قبل از آن تاریخ می شود و برای مثال هم می گویم یکی از سوالات امتحان تاریخ ما در دوران مدرسه نحوه کشته شدن یزدگرد سوم آخرین پادشاه ساسانی به دست یک آسیابان بوده، پس قدمت آسیاب در ایران از همین نکته مشخص است و شما آسیاب هایتان را از ما کپی کرده اید!
آسیاب ها در هلند کاربرد ویژه ای داشتند و این داستان جالب این دهکده است. همیشه در سفرها در مورد فرهنگ گذشته کشورها کنجکاو هستم. وقتی در مورد هلند می پرسیدم دوستم به ضرب المثلی اشاره کرد که سخت کوشی هلندی در آن نهفته بود؛ «خدا زمین را آفرید و هلندی ها، هلند را.»
 کشور هلند به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی همیشه دست خوش طوفان و سیل بوده و مردم هلند از دیرباز در حال مبارزه با آب بوده اند و قسمت عمده خاک هلند به دلیل وجود سدها و راهکارهای دیگر است که به شکل خشکی وجود دارد .
کاربری اصلی آسیاب های بادی در هلند تامین نیروی لازم برای پمپاژ آب از زمین های پست به سد ها بوده به طوری که زمین مناسب برای کشاورزی ایجاد کنند. در حالی که هلندی‌ها برای افزایش اراضی خود به درون آب پیشروی‌ می‌کردند، دست به ساخت دو چیز زدند، یکی سیستم کانال‌های موازی و دیگری آسیاب‌های بادی. در اینجا این مسئله بسیار مهم بود که زمین‌های جدید خشک بمانند و بعدها به زیر آب نروند.
در گذشته هلند کشوری با 10 هزار آسیاب‌ بادی نامیده می ‌شد و امروزه، تعداد این آسیاب‌ها به هزار عدد رسیده، اما هنوز هم هلند بیشتر از کشورهای دیگر دنیا آسیاب‌های بادی دارد. اهمیت این آسیاب ها به قدری است که در هلند یک روز را (۱۱ مه) به نام «روز ملی آسیاب بادی» نام گذاری کرده‌اند .
ساختار دهکده جوری بود که باید اتومبیل را در پارکینگ پارک می کردم و وارد مجموعه می شدم. آسیاب ها را به محض ورود می شد دید و بعد خانه های معروف هلندی، ساختار دهکده هم مثل بقیه روستاهای هلند بود. خانه ها همراه با حیاط های بزرگ که مرز آن ها با نرده های چوبی مشخص می شد و حیواناتی که  در اطراف خانه ها پرسه می زدند و داخل کانال ها هم تعداد زیادی از پرندگان آبزی به چشم می خورد.
زانس هشت آسیاب داشت که هر کدام نامی داشتند و برای بازدید از بعضی از آن ها و نحوه کارکردن آن ها می شد بلیت تهیه کرد و وارد ساختمان آسیاب شد. تمام آسیاب ها در یک امتداد بودند و برای دیدن آن ها فقط لازم بود در امتداد یک پیاده رو قدم بزنم. در جایی می خواندم که این آسیاب ها دیگر کاربرد گذشته را ندارند و به شکل یک میراث فرهنگی در آمده اند، ولی چیزی که من در روز بازدید دیدم این بود که این آسیاب ها دیگر احتیاجی به چرخش پره ها ندارند آن ها به همین شکل برای هلند پول ساز هستند، سالانه میلیون ها توریست فقط به دلیل همین آسیاب ها از این روستاها بازدید می کنند.
بعد از قدم زدن در دهکده و لذت بردن از خانه ها و آسیاب ها نوبت تست پنیر بود. هلندی ها در هر سه مورد تولید، صادرات و مصرف پنیر جزء پنج کشور اول دنیا هستند و مشهورترین پنیر در هلند پنیر (گودا – خاودا) نام دارد که خاودا نام شهر کوچکی در جنوب رتردام است.
شنیده بودم ایتالیا صاحب معتبرترین برند پنیر با تنوع بسیار بالا در دنیاست ولی دنیای پنیری که من در فروشگاه این دهکده دیدم مثال زدنی بود. پنیر با هزاران طعم که با اشتیاق بسیاری  از آن ها را تست کردم ولی متاسفانه انتخاب بهترین بسیار دشوار بود و به این شکل داستان آسیاب های این دهکده و پنیرهاش به اتمام رسید هر چند جسته و گریخته از یک سری آسیاب در نقاط مختلف هلند بازدید کردم و داستان تست پنیر هم به کشورهای فرانسه و ایتالیا و سوئیس کشیده شد.

https://telegram.me/Mehdiabdi1357
http://www.Mehdi-Abdi.blog.ir

  • آخرین ویرایش در یکشنبه, 26 آذر 1396 17:23
  • اندازه قلم