کمپینِ نَه به "سندروم اردک"

  • یکشنبه, 03 تیر 1397 10:25

 

الهام آمرکاشی

 

اصطلاح "سندروم اردک" اخیرا در فضای مجازی، نقطه نظراتِ جالبی را به خود جذب کرده است.

"این اصطلاح، توسط پژوهشگران دانشگاه استنفورد بعد از بررسی پست های مجازی چند دانشجو که خودکشی کرده بودند ابداع شد. اگر به شنا کردن اردک در آب توجه کنیم ما تنها قسمتی از بدن او را می بینیم که به آرامی بر روی آب درحال حرکت است، درحالی که متوجه تقلای این اردک که با تلاش پاهای خود را تکان می دهد تا حرکت کند، نمی شویم. دانشجویانی هم که خودکشی کرده بودند تصاویری شاد یا نقل قول هایی امید بخش از خود منتشر کرده بودند که به ظاهر نشان می داد آنان بسیار شاد و خوشبخت هستند در صورتی که خارج از شبکه های مجازی و در دنیای واقعی با مشکلات روحی زیاد دست و پنجه نرم می کردند. در واقع مبتلایان به "سندرم اردک" کسانی هستند که تلاش می کنند همواره تصویری شاد و خوشبخت از خود در فضای مجازی نشان دهند در صورتی که در دنیای واقعی با مشکلات زیادی مواجه هستند. اگر کمی به فضای مجازی دقت کنید متوجه می شوید که متاسفانه افراد زیادی در آن مبتلا به سندروم اردک هستند که به صورت افراطی سعی در شاد نشان دادن خودشان و عکس یا فیلم گذاشتن از خوش گذرانی هایشان هستند و این تصویری دور از واقعیت را به افراد نشان می دهد که تبعات روانی و اجتماعی منفی برای جامعه به همراه دارد. در تعریف سندروم اینچنین آمده: "معمولا وقتی چند علامت همراه یکدیگر در بیماری دیده می شود و کسی که متوجه آن شده نمی تواند علت خاصی برای بروز آن علائم بیابد به مجموعه آن علائم، سندروم می گوید".

با تعاریف ابتدایی، جامعه کنونی را درنظر بگیرید که سهم پرداختن به فناوری های ارتباطی مجازی و رسانه های دیجیتال در زندگی افراد هرروز بیش از گذشته می شود و به تبع، اثرات خاصی بر نحوه زندگی و نگرش افراد می گذارد.

در نظرسنجی ملی ایسپا که سال گذشته اقدام به اجرای نظرسنجی ملی در خصوص آمار جدید از حضور ایرانی ها در شبکه های اجتماعی داشته است، نتیجه گیری شده: 38 درصد مردم کشور عضو تلگرام بوده‌اند که سال گذشته با افزایش 17 درصدی به 55 درصد افزایش پیدا کرده اند. همچنین در سال95، 17 درصد مردم عضو اینستاگرام بوده‌اند که این میزان در سال گذشته با رشد 6درصدی به 23 درصد افزایش پیدا کرده است.

با روندِ صعودی در استفاده از شبکه های مجازی، تعدد ظهور و بروزِ عکس هایی که در اینگونه فضاها به اشتراک گذاشته می شود در حال افزایش است و بحث قابل مطرح این مورد است که اغلب عکس ها تنها از زوایای شاد و خوشبختِ انسان ها نشان داده می شود و حفره های خالی و تنهایی که در بطن هریک از افراد وجود دارد هیچگاه در عکس ها به اشتراک گذاشته نمی شود.

افراد عادت کرده اند از خوردن ها، پوشیدن ها و خندیدن هایی عکس بگذارند که شاید حجمِ چنددقیقه ای در زندگی شان دارد اما بستر فکریِ تفکرها و تمرکزهایشان سمت و سوی دیگری دارد.

نگاه های متفاوتی در این میان وجود دارد. عده ای برای چشم و هم چشمی، افرادی برای عرض اندام و گروهی برای نشان ندادنِ بُعدِ تاریک خود (حتی برای خودشان)، رخدادهای شاد زندگی را حتی خصوصی ترین هایش را در ملأ عام تقسیم می کنند. هیچ صفحه ای در شبکه های مجازی از اتفاقات و حادثه های تلخ و شکست ها، حرف و عکسی نمی گذارد و بیشتر افراد تمایل دارند لحظات خوب را برای عکس ها و یادداشت ها انتخاب کنند.

در این میان یکی از ضروریاتی که در این فضاهای متفاوت اعم از فکری- فلسفی- هنری و... نیاز به رسیدگی دارد، مدیریتِ عکس هایی است که تنها از زوایای شاد و گویی خوشبخت از زندگی ها نشان داده می شود، مدیریتی که از سوی بینندگان و خوانندگان در زندگیِ شخصی شان لازم است صورت بگیرد و از مقایسهء نقاطِ خوبِ مجازیِ دیگران که به اشتراک گذاشته شده با حقیقیتِ خودشان اجتناب کنند که به گفتهء تئودور روزولت (Theodore Roosevelt)- بیست و ششمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا از حزب جمهوری‌خواه؛ «مقایسه، دزد شادی است».

در پژوهشی که در سایت جامعه شناسی کاربردی دانشگاه اصفهان منعکس شده و به بررسیِ رابطه بین استفاده از شبکه اجتماعی فیس‌بوک و سلامت اجتماعی دانشجویان دانشگاه اصفهان پرداخته، در نتیجه گیریِ مبحث آمده: "در تجزیه و تحلیل داده‌ها مشخص شد که بین میزان استفاده از شبکه اجتماعی فیس‌بوک و سلامت اجتماعی دانشجویان رابطه معناداری وجود دارد که البته این رابطه در جهت معکوس بود بدین معنا که با افزایش میزان استفاده از شبکه فیس‌بوک سلامت اجتماعی کاربران کاهش می‌یابد".

با نگاه به موارد ذکر شده، حجم استفاده از کاربران مجازی رو به افزایش، تنوع عکس های رنگی رو به گسترش، خلأهای تنهایی افراد رو به صعود و نشاط و خرسندیِ واقعی رو به کاهش است و قاطعانه می توان گفت: تنها راه مقابله با "سندروم اردک" که هرروز در حال گسترش است، نگاه جدی افراد به خود- تعدیلِ انتظارات خویش و رضایتمندی از اکنون و ساختِ آینده ای است که افراد دیگر، تأثیر چندانی در آن ندارند و شایسته است در این وانفسای خودنمایی های ظاهری و زرق و برق های مجازی و خنده های به ظاهر لاکچری، کمپین نه برای توقفِ ظاهرسازی هایی صورت بگیرد تا شاید از گسترش و اپیدمیِ سندروم اردک جلوگیری شود و از روالِ انتشار هرروز عکس هایی که از ظاهر آرام افراد به اشتراک گذاشته می شود به حقیقی زندگی کردن هایی برگشت که تقویت کنندهء نقاطِ مثبت واقعی و باطنی هر فرد است.

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید