در کدام ضلعِ تعطیلات قرار داریم!

...خواب، کباب، کتاب

  • شنبه, 15 ارديبهشت 1397 06:19

 

الهام آمرکاشی

 

ایجاد بستر مناسب برای رشد و تعالی در هر حیطه و حوزه ای، یکی از بایسته های ابتدایی محسوب می شود که در بازه های متفاوت، از رشد فردی آغاز شده و در جریان های متعدد فکری- فرهنگی به رشد اجتماعی منتهی می گردد.

کتاب و کتابخوانی یکی از آن دسته مقولاتِ فرهنگی- اجتماعی است که باید ستون های آن از ابتدای تکوینِ شخصیت فردی بنا نهاده شود و بی شک ممارست و تمرین برای نهادینه کردنِ این امر یکی از ضروریاتِ جامعه امروزی است.

با توجه به اخبار و آمار، سرانهء مطالعه در کشور رو به سراشیبی است و انواع و اقسامِ بازی های کامپیوتری و هیجان های فضای مجازی برای سنین کودک و نوجوان، تمِ پُررنگ تری به حیاط خلوتِ ذهنیِ این گروه، بخشیده و در این میان، تعطیلات پشت سرهمی و بی وقفه نیز مزید علتی شده تا افراد در سنین مختلف، با هیاهوی بیشتری به هرآنچه که باید، روی بیاورند الا کتاب و کتابخوانی.

عده ای با روی گرم به استقبالِ خواب و کباب و استراحت می روند که گویی آخرین خواب های عمرشان است. عده ای دو روزِ تعطیلی را چون دُرِ نایاب برای سفر می دانند و در هر باغ و باغچه ای اُتراق می کنند تا مباد تعطیلات را به هدر داده باشند و کم اند آنانکه در هر حالتی زمانِ کتابخوانی را به یغما نمی گذارند و همچنان با ولع، کتاب می خوانند.

خاطرم هست در مطلبی اینچنین آمده بود: "نیمی از کتاب هایی که نوشته می شود، چاپ نمی شود.

نیمی از کتاب هایی که چاپ می شود، خریده نمی شود. نیمی از کتاب هایی که خریداری می شود، خوانده نمی شود.

نیمی از کتاب هایی که خوانده می شود، فهمیده نمی شود و نیمی از کتاب هایی که که فهمیده می شود، عمل نمی شود".

حال با این مقیاس بزرگ و عمیقی که در این چند بند، خلاصه شده؛ هر یک از فرد فردِ جامعهء مدنی در کدام بند آن قرار گرفته اند که اینچنین آمار و گزارش های مستند، دال بر سقوط سرانهء مطالعه در کشور می دهد!

"یکی از منابع موثقی که می‌توان میزان زمان اختصاص داده شده برای مطالعه را از آن استخراج کرد، گزارش‌های آماری مرکز بین‌المللی مطالعات گذران وقت است. براساس تحقیق، بیشترین زمان اختصاص داده شده برای مطالعه کتاب در بین مردمان جهان مربوط به کشور استونی با 13 دقیقه در روز است" و برای ایرانیان در میان عدد و رقم‌هایی که تاکنون ارائه شده، سرانه مطالعه کتاب در بیست و چهار ساعت، ۲دقیقه بوده و علی‌الحساب می‌توان به عنوان یک آمار موقت از آن استفاده برد که احتسابِ ۲دقیقه مطالعه در شبانه روز برای ایران و ایرانی جماعت با این طمطراقِ فرهنگی، بسیار سخیف و قابل تأمل است.

در عصر حاضر، جدای از فقر اقتصادی که نقش پُررنگی به خود گرفته؛ فقر اخلاقی- معاشرتی- تربیتی- اجتماعی و فقر فرهنگی را به وفور در اطراف و اکنافمان می بینیم و اگر تنها در این مقال به یک مورد آخر بسنده و برآن کاوش نماییم، در کتب مختلف اینچنین آمده است:

"جلال‌آل‌احمد در كتاب نفرين زمين مي‌نويسد: «فرهنگ يعني تحويل بار مرده‌ها به زنده‌ها» يعني آن چيزهايي كه تازه‌ها از قديمي‌ها و امروزي‌ها از ديروزي‌ها به ارث برده‌اند.
ادواردتيلو در كتاب فرهنگ ابتدايي Primitive culture كه در سال 1871 انتشار يافت مي‌نويسد: فرهنگ يا تمدن مجموعه پيچيده‌اي است كه دربرگيرنده‌ي، دانستني‌ها، اعتقادات، هنرها، اخلاقيات، قوانين، عادات و هر گونه مؤلفه ديگري است كه به وسيله انسان به عنوان عضو جامعه كسب شده است".

و در این میان اگر این تعاریف را دستاویز قرار دهیم، با نگاهی اجمالی به اطرافمان، متوجه می شویم دیرگاهی است از پیشینیان و گذشتگانِ خویش، دور افتاده ایم و به ارث نبرده ایم آنچه دیروزی ها برایمان به جا گذاشته اند.

انتظار می رود در این روزهای مقارن شده با نمایشگاه کتاب، کمی بیشتر برای کتابخوانی وقت بگذاریم و حداقل یک روز از این دهه را به صرفِ خواندن و خریدن، به فضایی اختصاص دهیم که برپاییِ اینچنین محیطی طی یکسال در این دور شدن های امروزی از کتاب و به سمت دانلود و الکترونیکی شدن، از ضرورت هایی است که حیف است مورد استقبال قرار نگیرد.

در پایان واقف باشیم: "آدمی که نمی خواند، یا کم می خواند، یا فقط پرت و پلا می خواند، بی گمان اختلالی در بیان خواهد داشت. این آدم بسیار حرف می زند، اما اندک می گوید؛ زیرا واژگانش برای بیان آنچه در دل دارد، بسنده نیست. اما مسئله تنها محدودیت کلامی نیست؛ محدودیت فکر و تخیّل نیز در میان است. مسئله، مسئله ی فقر تفکّر نیز هست؛ چرا که افکار و مفاهیم - که ما به واسطه ی آن ها به رمز و راز وضعیت خود پی می بریم - جدا از کلمات وجود ندارند. ما سخن گفتن درست، پر مغز، سنجیده و زیرکانه را از ادبیات و تنها از ادبیات خوب می آموزیم".1

1- ماريوس بارگاس يوسا- برگردان: عبدا... کوثری

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید